Dergi Kategorileri
AÇIK OTURUM
AÇIKLAMA
ANALİZ
ARAŞTIRMA-İNCELEME
AYIN İÇİNDEN
AYIN KONUSU
BASIN TOPLANTISI
BASINDA DİN DİYANET
BAŞYAZI
BELGESEL
BİLİM
BİR AYET BİR YORUM
BİR HADİS BİR YORUM
CAMİLERİMİZ
DEĞERLENDİRME
DENEME
DİN GÖREVLİSİNİN HATIRA DEFTERİNDEN
DİN VE AHLAK
DİN VE BİLİM
DİN VE ÇEVRE
DİN VE EĞİTİM
DİN VE KÜLTÜR
DİN VE SAĞLIK
DİN VE SOSYAL HAYAT
DİN VE TARİH
DİN VE TOPLUM
DİN-DÜŞÜNCE-YORUM
DÜNDEN BUGÜNE
EDEBİYAT
EDİTÖRDEN
EKONOMİ
ELEŞTİRİ
FIKIH KÖŞESİ
GEÇMİŞ ZAMAN OLUR Kİ
GEZİ
GÜNDEM
GÜNDEMİN İÇİNDEN
GÜNÜN İÇİNDEN
HABERLER
HAYATIN İÇİNDEN
HUTBE
İNANÇ VE İNSAN
İNSAN VE HAYAT
İZLENİM
KADIN VE AİLE
KAİNATIN DİLİNDEN
KAPAK GÜNDEM
KİTAP TANITIMI
KONFERANSLAR
KÜLTÜR
KÜLTÜR VE SANAT
KÜLTÜR VE TOPLUM
KÜRSÜDEN
MERHABA
MÜFTÜLÜKLERDEN
NOSTALJİ
ÖRNEK HAYAT
ÖRNEK VAAZ
PORTRE
RÖPORTAJ
SAĞLIK
ŞİİR
SÖYLEŞİ
SÖZÜN ÖZÜ-BERCESTE BEYİTLER
TANITIM
TARİH
TOPLANTI
TOPLUM
TOPLUM VE AHLAK
TOPLUM VE BİLİM
VATAN SEVGİSİ
YARIŞMA
ZİYARET
Dergi Sayıları
Diyanet Dergisi >> 230. Sayı >> GÜNDEM >> Dinin ve din hizmetlerinin bütünleştirici rolü

Dinin ve din hizmetlerinin bütünleştirici rolü

Din, emir ve ibadetleri ile insanların kaynaşma ve bir araya gelmelerine
imkân tanımaktadır. İnananları bir araya getiren camiler, paylaşmayı öğre-
ten zekât ve sadaka gibi ibadetler, büyükler ve yaşlılara saygı gibi ahlaki
erdemler hep insanların kaynaşmasına katkı sağlamaktadır.

Dinin birleş tirici ve bütünleştirici rolü
Din, insanın yaratıcı, diğer insan ve varlıklarla
münasebetlerini düzenleyen ve hayatına yön ve-
ren, onlarla ilgili davranışlarına esas olacak ku-
rallar bütünüdür. İslam bilginleri dinin tarifini,
Kur’an-ı Kerim’de yer alan açıklamalar ve İslam
inançlarını göz önünde bulundurarak şöyle yap-
mışlardır: “Din, akıl sahibi insanları kendi tercih-
leriyle bizzat hayırlı olan fiillere götüren ilahî bir
kanundur." Din insanlık için vazgeçilmez bir ihti-
yaçtır. İlk insanın aynı zamanda peygamber ol-
duğu düşünüldüğünde, din ve onu öğretecek
olan kişi ve kurumların din ile birlikte her zaman
var olacağı muhakkaktır.

Diyanet İşleri Başkanlığı, ülkemiz de, “İslam dini-
nin inanç, ibadet ve ahlak esasları ile ilgili işleri
yürütmek, din konusunda toplumu aydınlatmak
ve ibadet yerlerini yönetmek" görevini kanunlar
kapsamında yürüten bir kamu kuruluşudur.
Din hizmetleri, anayasal bir kurum olan Diyanet
İşleri Başkanlığı tarafından yürütülen hizmetler-
dir. Bu hizmetler, günümüzde cami ile sınırlı bir
alan olmayıp cami dışı hapishane, çocuk ısla-
hevleri, huzurevleri gibi benzeri kurumlarda her
türlü teknik araç ve gereçlerden yararlanılarak
tüm toplum kesimleri ile engelliler, kimsesiz ço-
cuklar, kadınlar gibi hedef kitlelere sunulan hiz-
metlerdir.

Evreni ve içindekileri insan için yaratan yüce
Rabbimiz, dünya ve ahiret mutluluğuna ulaşma-
mızı temin etmek üzere peygamberler ve onlar-
la birlikte ilahî mesajlar göndermiştir. Dine mu-
hatap olan insan da zaten fıtratı gereği ilahî me-
sajların gayesi olan bu mutluluğu aramaktadır.
Her insanın aradığı mutluluğa kavuşabilmesi için
de huzurla yaşayabileceği bir toplumun varlığına
ihtiyaç vardır. Toplumun huzur ve mutluluğu da
bireylerin mutluluğuna bağlıdır. Kişi, karşılaştığı
sıkıntılarını, içinde yaşadığı toplumun fertleri ile
paylaşma ihtiyacını hisseder. Bu noktada dinin
önemi ortaya çıkmaktadır. Din, emir ve ibadetle-
ri ile insanların kaynaşma ve bir araya gelmeleri-
ne imkân tanımaktadır. İnananları bir araya geti-
ren camiler, paylaşmayı öğreten zekât ve sada-
ka gibi ibadetler, büyükler ve yaşlılara saygı gibi
ahlaki erdemler hep insanların kaynaşmasına
katkı sağlamaktadır.
İnsan, karşı karşıya kaldığı birçok problemi, kişi-
sel imkân ve gayretiyle her zaman aşması müm-
kün olamadığı gibi birçok ihtiyacını da tek başı-
na gideremez . İşte bu noktada, birçok değişik
mesleklerden ve farklı ye tenek sahibi kimseler-
den oluşan birlikte yaşama ve dayanışma kültü-
rünü özümsemiş bir toplumun varlığı büyük
önem arz etmektedir.
Kur'an-ı Kerim, insanlar arasında düşünce ayrı-
lıklarının ve farklılıkların bulunmasını, insanın ya-
ratılış hikmetine ve özelliklerine bağlamakta ve
iyi niyete dayalı olması ve makul çizgide kalma-
sı halinde bu ayrılıkların insanlar arasında reka-
bete, dolayısıyla toplumların ilerlemesine ve kal-
kınmasına yardımcı olacağını belirtmektedir.
İnsanlığın dünya ve ahiret mutluluğunu hedefle-
yen yüce dinimiz İslam’ın, üzerinde durduğu en
önemli konulardan birisi, toplumsal birlik, bera-
berlik ve kardeşliktir. Yüce Allah birlik ve bera-
berliğin ihmal edilmemesini: “ Kendilerine apaçık
deliller geldikten sonra parçalanıp ayrılığa dü-
şenler gibi olmayın. İşte onlar için büyük bir
azap vardır."
(Al-i İmran, 105)
ayetiyle hatırlatmak-
tadır. Çünkü geçmişte peygamberlerin getirdik-
leri kitaplara ve apaçık delillere rağmen insanlar,
anlamsız ve faydasız tartışmalar yüzünden asıl
görevlerini unutmuşlar, içine düştükleri ayrılık,
toplumların bölünmesine ve parçalanmasına se -
bep olmuştur.
İslam'da kardeşlik, inanç temeline oturtulduğu
içindir ki, müminlerin arasını bozacak, ayrımlara
ve kırgınlıklara götürebilecek her türlü etnik ve fi-
ziki üstünlük şiddetle yerilmiş, buna karşın fark-
lılıklara rağmen sevgi ile bir araya gelen kimseler
ise övülmüş ve onlara Allah'ın rahmet edeceği
bildirilmiştir. Kardeş olmak; sevinçte ve kederde
beraber olmayı göze almak ve bunu her türlü
eyleminde göstermektir ki, bunun sonucunda,
sevgi, saygı, güven, merhamet, yardımlaşma ve
dayanışma gibi huzur ortamının temel taşları
olan değerler oluşmaktadır.
Din hizmetlerinin birleştirici ve bütünleştirici rolü
Toplumu din konusunda doğru bilgilerle aydın-
latmak, toplumsal barış ve huzur, birlik, beraber-
lik ve kardeşlik bağlarını güçlendirmek, genelde
Diyanet İşleri Başkanlığının, özelde ise il ve ilçe
müftülüklerinin temel görevleri arasındadır.
Din hizmetlerinin sunumunda, asırlardır devam
ede gelen amelî ve fikrî miras, ortak payda ola-
rak temel alınmaktadır. Böylece halkımızı doğru
bilgile rle, bidat ve hurafelerden uzaklaştırıp ma-
nevi ve ahlakî değerlere bağlılıklarını artırıcı, milli
birlik ve dayanışmayı temin eden toplumsal ba-
rış ve huzurun korunması hedeflenmektedir.
Diyanet İşleri Başkanlığınca, cami içi ve cami dı-
şında vaaz, irşat, konferans, seminer gibi çok
yönlü dinî, kültürel ve sosyal etkinlikleri içere n
din hizmetleri sunulmaktadır. Başkanlık, bu hiz-
metlerin sunumunda ve ibadet yerlerinin yöneti-
minde, ırk, mezhep, kültür ve cinsiyet ayrımı gö-
zetmeksizin toplumun her kesimine eşit hizmet
sunmayı özenle sürdürmektedir.
Yüce dinimiz İslam, inanç, ibadet ve ahlak ala-
nında birliğe ve bütünlüğe büyük önem vermek-
tedir. Bu nedenle; inançta Allah'ın birliği ilkesini,
ibadette namaz ve hac gibi birlik, beraberlik ve
kardeşliği sağlayacak amelî tedbirleri, ahlakta
ise kin ve düşmanlık gibi olumsuz davranışları
engelleyecek tedbirler almıştır. Zira fert olarak
ve ya bölünmüş gruplar halinde yaşayanların
dinlerini, milliyetlerini ve bekalarını korumaları
kolay değildir.
Müftü, vaiz , imam-hatip, müezzin-kayyım gibi
Başkanlığımız personelinin tamamı tarafından
özveri ile yürütülen bu din hizmetleri, insanları
bulundukları durum ile yargılayarak veya ayrış tı-
rarak değil, bilakis sevgi ile kucaklayarak yerine
getirilmektedir. Ayrıca bu hizmetler de ilahiyat
fakültesi öğretim üyeleri, emekli müftü ve vaizle -
rin katkıları her geçen gün artmaktadır. Din hiz-
metlerini omuzlarına yüklenmiş olan din görevli-
leri, toplumun her kesimini sevgi ile birbirine
yaklaştıran ve muhtemel olumsuzlukları da sev-
gi ve şefkat anlayışı ile kucaklayıcı bir yaklaşım-
la yerine getirmektedirler.
Sosyal ve toplumsal bütünlüğe katkıda bulunan
faaliyet ve etkinliklerle gerek cami ve Kur’an
kurslarında, gerekse toplumun her kesimini mu-
hatap alarak yürütülmekte olan din hizmetleri,
vatandaşlarımızın ihtiyaç ve beklentileri, eğitim
ve kültür düzeyleri göz önünde bulundurularak
sürdürülmektedir.
İnsa nlar dünyaya geldikleri günden itibaren
ölünce ye kadar hayatın her aşamasında din gö-
revlilerinin ve din hizmetlerinin özel öneme sahip
bir yeri bulunmaktadır. Cemaatle namaz, bay-
ramlaşma, hasta ziyareti, taziye vb. vesileler ile
gerçekleştirilen din hizme tleri, küs ve dargın
olanların barıştırılmasına, dost, akraba ve kom-
şuların görüşerek ilişkilerinin geliştirilmesine ve
böylece toplumsal birlikteliğin pekişmesine fır-
sat oluşturmaktadır. Bu manada bayram günle-
rinde, kan davaları gibi büyük düşmanlıkların or-
tadan kalkması için öz el gayret sarf edilip barış
törenlerin yapılması örnek olarak verilebilir.
Kur’an-ı Kerim ve dinî bilgilerin öğretimi ile ca-
milerdeki minber ve mihrap, vaaz ve cami ders-
leri gibi görevler yanında dinî ve millî günlerde
düzenlenen etkinliklerle beraber cezaevi ve sos-
yal hizmet kurumları gibi geniş bir alanda yürü-
tülmekte olan din hizmetleri, dil, mezhep, eği-
tim, ekonomik durum gibi değişik farklılık ve çe-
şitlilikte olan kişilerin bir araya gelme sine ve or-
tak değerlerde buluşmaları sonucu toplumsal
bütünleşme ve kardeşliğin pekişmesine katkı
sağlamaktadır. Bu bağlamda; Diyarbakır İl Müf-
tülüğünce Kutlu Doğum Haftalarında, esnaf ve
sivil toplum kuruluşların deste ği ile tarihî Ulu Ca-
mi’de geleneksel hale gelen kutlu doğum ye-
me ğinde binlerce kişinin bir araya gelmesi, ma-
halle camilerinde tüm mahalle sakinle rinin kutlu
doğum yemeğinde bir arada olmaları, vatan-
daşlarca birçok caminin yanında caddelerde
kurulan stantlarda gün boyu tatlı, lokantalarda
ye mek ve kahve hanelerde çay ikram edilmesi,
berberlerin ve şehir içi hatlarda çalışan bir kısım
minibüslerin bir gün süre ile ücretsiz hizmetleri,
esnafın indirimli ürün satışları, dershanelerin
üniversite sınavına hazırlanan öğrencilere yöne-
lik ücretsiz deneme sınavı yapmaları gibi etkin-
likler, toplumsal dayanışmanın artmasına, kar-
deşlik ve sevgi bağlarının daha da güçlenmesi-
ne katkıda bulunan örnek etkinlikler olarak sayı-
labilir.
Ramazan, kurban, Kutlu Doğum Haftası, kan-
diller ve taziyeler gibi önemli zaman dilimlerinde
vatandaşlarımızca sergilenen örnek davranışlar,
aynı inanca ve değerlere sahip insanlarımızı dinî
ve millî değ rler etrafında bir araya getiren çok
öne mli sosyal içerikli etkinliklerdir. Ayrıca bu za-
man dilimlerinde müftülüklerin resmî kurumlar
ve sivil toplum kuruluşları ile de toplantılar dü-
zenleyerek iş birliği yapması, hizmetlerin etkin ve
yaygın olarak devamlılığını sağladığı gibi tüzel
kişilikler arasında da tanışma, kaynaşma ve iş-
birliğine de zemin oluşturmaktadır.
İbadet mekânları olan cami ve e ğitim mekânları
olan Kur’an kurslarının, halkımız ve sivil top lum
kuruluşlarınca inşa, onarım ve tefrişi, dinin ve
din hizmetlerinin yardımlaşma, dayanış ma ve
birlikte hareket etmenin güzel sonuçlarıdır. Zira
bu mekânlar, asrısaadetten başlayarak Müslü-
manların ibadet, ilim, istişare vb. konularda top-
landıkları, yaşama, affetme, sevgi, hoşgörü vb .
bilgi ve ahlaki erdemlere ulaştıkları ve birlikte ya-
şama kültürünü geliştirdikleri mekânlar olmayı
sürdürmüştür.

Ali Melek - Diyarbakır Müftüsü



247 246 245 241 240 239 238 237 236 235 234 233 232 231 230 229 214 144 143 142 141 140 139 138 137 136 135 134 133 132 131 130 129 128 127 126 125 124 123 122 121 120 119 118 117 116 115 114 113 112 111 110 109 108 107 106 105 104 103 102 101 100 99 98 97