Dergi Kategorileri
AÇIK OTURUM
AÇIKLAMA
ANALİZ
ARAŞTIRMA-İNCELEME
AYIN İÇİNDEN
AYIN KONUSU
BASIN TOPLANTISI
BASINDA DİN DİYANET
BAŞYAZI
BELGESEL
BİLİM
BİR AYET BİR YORUM
BİR HADİS BİR YORUM
CAMİLERİMİZ
DEĞERLENDİRME
DENEME
DİN GÖREVLİSİNİN HATIRA DEFTERİNDEN
DİN VE AHLAK
DİN VE BİLİM
DİN VE ÇEVRE
DİN VE EĞİTİM
DİN VE KÜLTÜR
DİN VE SAĞLIK
DİN VE SOSYAL HAYAT
DİN VE TARİH
DİN VE TOPLUM
DİN-DÜŞÜNCE-YORUM
DÜNDEN BUGÜNE
EDEBİYAT
EDİTÖRDEN
EKONOMİ
ELEŞTİRİ
FIKIH KÖŞESİ
GEÇMİŞ ZAMAN OLUR Kİ
GEZİ
GÜNDEM
GÜNDEMİN İÇİNDEN
GÜNÜN İÇİNDEN
HABERLER
HAYATIN İÇİNDEN
HUTBE
İNANÇ VE İNSAN
İNSAN VE HAYAT
İZLENİM
KADIN VE AİLE
KAİNATIN DİLİNDEN
KAPAK GÜNDEM
KİTAP TANITIMI
KONFERANSLAR
KÜLTÜR
KÜLTÜR VE SANAT
KÜLTÜR VE TOPLUM
KÜRSÜDEN
MERHABA
MÜFTÜLÜKLERDEN
NOSTALJİ
ÖRNEK HAYAT
ÖRNEK VAAZ
PORTRE
RÖPORTAJ
SAĞLIK
ŞİİR
SÖYLEŞİ
SÖZÜN ÖZÜ-BERCESTE BEYİTLER
TANITIM
TARİH
TOPLANTI
TOPLUM
TOPLUM VE AHLAK
TOPLUM VE BİLİM
VATAN SEVGİSİ
YARIŞMA
ZİYARET
Dergi Sayıları
Diyanet Dergisi >> 231. Sayı >> BİR AYET BİR YORUM >> Kur’an insanlık için şifa kaynağıdır

Kur’an insanlık için şifa kaynağıdır

“Ey insanlar! İşte Rabbinizden size bir öğüt, kalplerde olabilecek
her türlü (darlık ve hastalık) için bir şifa, inananlar için bir rehber
ve rahmet (olan Kur’an) geldi."
(Yunus, 57)

Kur’an’ın Furkan, Zikir, Beşir vb. birçok ismi vardır. Fakat yukarıdaki ayet mealinde
de geçtiği gibi, bunların içerisinde belki de en etkileyici ve anlam zenginliğine sahip
olanlardan biri “şifa"dır. Bunun en önemli sebebi, muhtemelen kelimenin Türkçemi-
ze geçmiş olması ve yediden yetmişe herkes tarafından anlaşılan bu mana içeriği
ile kullanılıyor olmasıdır. Kelime, dilimizde bedenî ve psikolojik bütün hastalık ve ra-
hatsızlıklardan kurtuluşu ve iyileşmeyi ifade etmektedir. Kur’an’da bu anlamda kul-
lanıldığını da tespit ediyoruz.
(Şuara, 80)
Ancak burada görüldüğü gibi, “şifa" kelime-
si Kur’an’ın bir sıfatı olarak geçmekte ve kalple ilgili olarak kullanılmaktadır.
Kalpler için şifa olan, aslında bedenler için de şifadır. Ancak Kur’an kalpleri muha-
tap alır ve bütün vurguları ona yapar. Çünkü insanın dünyadaki ve ahiretteki saade-
ti kalbe bağlıdır. Kalp sağlam olursa gidişat sağlam olur, ama kalp hastalanırsa dü-
şünce ve fiiller de hasta olur. Zira insan kalbiyle idrak eder, onunla sever, onunla kin
tutar. Onunla ister, onunla reddeder. Orası âdeta ruhsal sırların ve manevi sıfatların
yatağıdır. Bu bakımdan kalbe hâkim olan insana hâkim olur. İşte Kur’an’ın hedefi
insan, insanın manevî hayatının merkezi de kalp olduğu için, Kur’an’ın şifa özelliği
burada tecelli etmektedir.
Kur’an insanlığa şifadır, çünkü çıkmış olduğu bu hayat yolculuğunda insana rehber-
lik eder, böylece onu başıboşluk, kararsızlık ve şüpheler girdabına kapılmaktan kur-
tarır. Binbir çeşit ideoloji, inanç, dünya görüşü, hayat tarzı arasında kılavuzsuz bir
şekilde bocalamasına fırsat vermez. Gerek iç gerek dış dünyasından gelen ayartma
ve saptırmalar karşısında şaşkına dönmesine müsaade etmez. Hayatın gelgitleri ve
kasırgaları karşısında onu yapayalnız bırakmaz. Hayatının her alanında tutunacağı
ilahî buyrukları önüne koyar. Kime kulluk edecek, nasıl kulluk edecek, ahlakını ne-
ye göre belirleyecek, hangi prensiplere göre yaşayacak, neyi hak neyi batıl görecek,
neyi sevecek neden nefret edecek? İşte Kur’an bütün bu konularda insanı rehber-
siz bırakmamıştır. Aksi halde insanın hali nice olurdu acaba?
Kur’an insanlığa şifadır, çünkü onu yalnız bırakmaz, bütün varlığın sahibinin ona
“veli/dost" olduğunu ilan eder. Öyle dost ki, bütün mülkün sahibi, dilediğini aziz, di-
lediğini de zelil kılan, şefkat talep edenlere şefkat eden, imdat isteyenlerin imdadı-
na yetişen, ahiret ve dünyanın maliki, en yüce ve en güzel sıfatların sahibi. Böylece
insana en büyük müjdelerden biri olan “Allah’ın dostluğu" müjdesi verilmiş olur.
Çünkü o, daima bir yerlere sığınmak, birilerine bağlanmak ister. Ancak bu şekilde
iç dünyasındaki huzursuzluğu giderir. İşte Kur’an, sığınılacak ve bağlanılacak yerin
yaratılmış ve aciz varlıklar değil, ezelî ve ebedî Allah olduğunu insana bildirir. Mümin insan da, hayatı boyunca O’nun dostluğuna erebilmeyi amaç edinir. Bunun için dur du-
rak bilmeden çalışır ve çabalar.
Kur’an insanlığa şifadır, çünkü hayatın dünyadan ibaret olmadığı ve asıl hayatın ölüm-
den sonra başladığı ve ebedi olduğunu ilan eder. Onu faniliğe mahkûm, çürüyüp gide-
cek bir varlık olmaktan kurtarır. Böylece ölümün insanda ve özellikle ileriki yaşlarda oluş-
turduğu kaygı ve korkuları ortadan kaldırır. Hatta bazı kimselerde meydana gelmesi
muhtemel olağandışı korku ve fobileri hafi eterek insanların normal bir psikolojiye sahip
olmalarını sağlar. Hatta ilahî aşka mazhar olmuş bazı kimselerde bir sevinç kaynağı ha-
line bile gelebilir. İleriki yaşlarda insanların kendilerini ibadete vermeleri, bir nevi ölüm
korkusunun ruh dünyalarında meydana getirdiği tedirginlik ve karamsarlık dalgalarını,
umut ve sevinç atmosferine dönüştürebilme çabalarıdır.
Kur’an insanlığa şifadır, çünkü insanın önüne hayatı çok önemli bir fırsat olarak koyar.
Ona sonsuz değerde böyle bir şansı tanır. Çünkü bu hayat, hiçbir gözün görmediği,
hiçbir kulağın duymadığı, hiçbir beşerin hayal edemeyeceği nimet ve güzelliklere
(Buhâ-
rî, Tefsir, 32/1)
nail olma zeminini oluşturur. Öyle nimetler ki, insanın bu dünyada peşine
düşüp amaç edindikleri onların yanında pek değersiz ve sönük kalır. Amaç edinilecek,
nefes tüketilecek şeyler olmadığı anlaşılır. Bu şüphesiz ki, insana verilebilecek en büyük
müjdelerdendir. Kur’an bu şansı varlıklar arasında da sadece insana tanır.
Kur’an insanlığa şifadır. Çünkü insan, kaygıları, sıkıntıları, şüpheleri, gelecek endişeleri
ve duygusal çatışmaları olan bir varlıktır. İşte bütün bunların tedavi ve şifası Kur’an’ın
emir ve tavsiyelerine bağlanmakla mümkün olmaktadır. Böylece insan içindeki kin ve
husumetin ağırlığını atmakta, mutsuzluğuna sebep olan haset hastalığından kurtulmak-
ta, ikiyüzlülük ve kibir gibi manevi ve psikolojik rahatsızlıklardan özgürlüğe kavuşmakta-
dır. Taklit, taassup ve kötü niyetin pençesinden kurtulmaktadır. İç dünyasında yaşadığı
dalgalar sakinleşmekte, gönül huzuruna erişmektedir. Kalbindeki kasvet dağılmakta ve
geleceğe ümit ve arzuyla bakmaktadır. Böylece hayat, insanı bitkin hale getiren anlam-
sız bir koşuşturmaca olmaktan kurtulmaktadır. Allah’a mülaki olma ve sonsuz güzellik-
lere kavuşma arzusuyla yaşanan bir hayır yarışına dönüşmektedir.
Kur’an insanlığa şifadır. Çünkü çağımızın yaygın hastalığı olan “yabancılaşma"nın da bir
çaresidir. İnsanın kendi kendisine yabancılaşması ve diğerleri ile sıcak ilişkiler kurama-
masının ilacıdır. Zira Hz. Peygamber, “Sevmeyen ve sevilmeyen insanda hayır yoktur."
(Ahmed b. Hanbel, II, 400, 5)
der. Yine yabancılaşma, insanın gerçeklerden kopması, yalnız-
lık duygusu, güçsüzlük ve umutsuzluk duygularını da beraberinde getirmektedir. Ancak
Kur’an, bütün imkânsızlıkların kuşattığı, ümit ışıklarının söndüğü şartlarda dahi insana
yeni kapılar aralamakta ve ayağa kalkıp yürümenin yollarını göstermektedir.
Kur’an insanlığa şifadır. Çünkü insanı kendisiyle barışık hale getirir. Mümin Allah’ın ken-
disine olan ihsanına karşı derin bir şükran duygusuna sahiptir. Manevi boşluğa düşmek
diye bir şey onun için söz konusu değildir. Çünkü bütün hayatı bir anlam arayış ı içeri-
sinde geçmektedir. Ölüm sonrası hayatı garanti edebilmek için büyük bir kararlılık içe-
risinde çalışıp çabalar. İstikamet ve geleceğe ümitle bakmak onun şiarıdır. Önüne çıkan
her türlü zorluk ve sıkıntıya karşı metanet sahibidir. Çünkü her zorlukla beraber bir ko-
laylık bulunduğuna,
(İnşirâh, 5-6)
musibetlerin Allah’ın bir takdiri olduğu ve sabretmesi ge-
rektiğine inanır.
(Bakara, 155)
Kur’an’ın insana bahşettiği bu şifa ve rahmet iklimini herhalde en dokunaklı şekilde an-
latanlardan biri Seyyid Kutup’tur. Yazımızı onun cümleleriyle tamamlayalım. Kur’an’a
dair duygularını o, şu şekilde dile getirmektedir: “Hamd olsun Allah’a, bana Kur’an’ın
gölgesinde bir müddet yaşamayı nasip etti. Orada hayatımda hiç tatmadığım nimetleri
tattım. Hayatı yücelten, onu kirlerden arındıran ve mübarek hale getiren bu nimetin lez-
zetini orada hissettim... Ben aciz bir kulum. İnsana yapılan bu ulvi ve yüce ikram, ne bü-
yük bir lütuftur. Hayatın bu kitap vasıtasıyla vardığı o yükseklik, ne büyük bir yükseklik-
tir. Kerem sahibi Allah’ın insanoğluna bahşettiği bu kıymetli makam ne büyük bir ma-
kamdır. Kur’an’ın gölgesinde, yeryüzünde dalgalanan İslam dışı hayat tarzını, dünya eh-
linin önem verdiği küçük ve değersiz şeyleri yükseklerden temaşa ederek yaşadım....
(Bk. Seyyid Kutub, fî Zılâli’l-Kur’an, mukaddime)

Doç. Dr. İbrahim Hilmi Karslı - Din İşleri Yüksek Kurulu Üyesi



247 246 245 241 240 239 238 237 236 235 234 233 232 231 230 229 214 144 143 142 141 140 139 138 137 136 135 134 133 132 131 130 129 128 127 126 125 124 123 122 121 120 119 118 117 116 115 114 113 112 111 110 109 108 107 106 105 104 103 102 101 100 99 98 97