Dergi Kategorileri
AÇIK OTURUM
AÇIKLAMA
ANALİZ
ARAŞTIRMA-İNCELEME
AYIN İÇİNDEN
AYIN KONUSU
BASIN TOPLANTISI
BASINDA DİN DİYANET
BAŞYAZI
BELGESEL
BİLİM
BİR AYET BİR YORUM
BİR HADİS BİR YORUM
CAMİLERİMİZ
DEĞERLENDİRME
DENEME
DİN GÖREVLİSİNİN HATIRA DEFTERİNDEN
DİN VE AHLAK
DİN VE BİLİM
DİN VE ÇEVRE
DİN VE EĞİTİM
DİN VE KÜLTÜR
DİN VE SAĞLIK
DİN VE SOSYAL HAYAT
DİN VE TARİH
DİN VE TOPLUM
DİN-DÜŞÜNCE-YORUM
DÜNDEN BUGÜNE
EDEBİYAT
EDİTÖRDEN
EKONOMİ
ELEŞTİRİ
FIKIH KÖŞESİ
GEÇMİŞ ZAMAN OLUR Kİ
GEZİ
GÜNDEM
GÜNDEMİN İÇİNDEN
GÜNÜN İÇİNDEN
HABERLER
HAYATIN İÇİNDEN
HUTBE
İNANÇ VE İNSAN
İNSAN VE HAYAT
İZLENİM
KADIN VE AİLE
KAİNATIN DİLİNDEN
KAPAK GÜNDEM
KİTAP TANITIMI
KONFERANSLAR
KÜLTÜR
KÜLTÜR VE SANAT
KÜLTÜR VE TOPLUM
KÜRSÜDEN
MERHABA
MÜFTÜLÜKLERDEN
NOSTALJİ
ÖRNEK HAYAT
ÖRNEK VAAZ
PORTRE
RÖPORTAJ
SAĞLIK
ŞİİR
SÖYLEŞİ
SÖZÜN ÖZÜ-BERCESTE BEYİTLER
TANITIM
TARİH
TOPLANTI
TOPLUM
TOPLUM VE AHLAK
TOPLUM VE BİLİM
VATAN SEVGİSİ
YARIŞMA
ZİYARET
Dergi Sayıları
Diyanet Dergisi >> 239. Sayı >> GÜNDEM >> Tavaf kalbe yapılır

Tavaf kalbe yapılır

Her ibadetin bir zahiri erkanı yani farzları olduğu gibi bir de manevi erkanı vardır. Namazın manevi ve asli farzı huşu ve ihsan makamında bulunmaktır. Bunun gibi haccın da manevi birtakım erkanı vardır. Halis bir niyet ve seferle başlanır hacca. Tavafla kâinatın seyrine dahil olunur. İhram ile masivadan tecrid olunur. Ve vakti gelir vakfe ile huzur-i Hak’da hazır olunur: Mahşer yaşanır.

Hac seferdir

İnsan daimi bir seyr ve sefer hâlindedir. Lakin çoğu zaman durup düşünmediğinden bilmez seferde olduğunu. Madde ile mananın birlikte seferi olan hac, insana daimi bir seferde olduğunu hatırlatır. Ve her sefer gibi hayat seferinin de sonlu olduğunu öğretir.

Hac önce “seyr ilallah” yani Hakk’a doğru bir yolculuktur. Bir hazırlık gerektirir. Çünkü hazırlık yapılmadan hiçbir yolculuğa çıkılmaz. Bu hâl insana, habersiz ve ani başlayan ölüm yolcuğuna hazırlıklı olma bilinci sunar. Ve hazırlık yapılmadan sefere çıkıldığında nasıl zorluklarla yüzleşildiğini, ne mahcubiyetler yaşandığını öğretir.

Oraya vardıktan sonra “seyr maallah” başlar. Hak ile yolculuk. Orada bin bir edeb gerekir: İncitmemek ve incinmemek.

Ve nihayet dönüş başlar, “seyr anillah”. Allah’ın huzurundan kulların içine, halvetten celvete dönüş. İşte asıl mesele burada başlar. Orada kazanılan hâlin devamı, hassasiyetlerin sürekliliği kulun kalitesini artırır. Bu yönüyle hac, sefer-i mükemmel ve mükemmildir.

Unutulmamalıdır ki sefer sevgiliye yapılır. Ve asıl sefer kemden kemâledir. Sefer, nazar, müşahede ve mükâşefedir. Sefer katrenin ummana vuslat arzusudur.

Hac halvettir

İnsan hayatın istek ve arzularından, tükenmez hayallerinden bazen kendini, varlık sebebini ve var edenini unutur. İslam âlimleri bunun için yaşanan ortamdan uzaklaşıp ya tenha yerlerde bir başına kalmayı ya da kendini yabancı diyarlara salmayı tercih etmişlerdir. İşte hac bütün çevremizi ve sevdiklerimizi terk ettirerek bize bir halvet hâli yaşatır. Manevi bir kamp olur kemal yolcularına. Kulluğuna kıvam katmak arzusuyla yananlara.

Hac kurbandır

İbrahimî bir irade ve İsmailî bir teslimiyet vardır hacda. Canana vuslat için candan ve can gibi sevdiklerinden ferağattır kurban. Aynı zamanda Hakk’ın yolunda, yol kesen emmare nefsin azgınlıklarını kurban etmektir hac. Kurbiyyeti engelleyen, kulluğa kasteden kötülüklerden kurtulmaktır.

Hac şeytana gözdağıdır

Taş atılır şeytanın kör gözüne. Aslında atılan taş, bizi şeytana yaklaştıran nefsin hırsları, kıskançlıkları, enaniyeti, günahlarıdır. Ve şeytanla birlikte taşlanan nefs-i emmaredir: Durmadan kötülüğü emreden nefs.

Hac davete icabet ve Allah’a misafir olmaktır

Lebbeyk! Diyerek yürür hacılar. Buyur Ya Rabbi! Kulun olarak kapına ve evine, “Beytullah’a geldim. Sen davet ettin ve ben itaat ettim. Şimdi evinin kapısındayım. Kulluğumu kabul buyur” demektir.

Hac tevhiddir

Bütün renklerin, yolların, duaların, secdelerin, ellerin ve gönüllerin birleştiği dünyevi son duraktır beytullah. Ve bütün farklılık ve ayrılıkların hakiki ve aslî olmadığını, tevhidin bir tecellisi olduğunu öğreten bir semboldür hac.

Hac ölmeden önce ölmektir

Yardan, yârandan, maldan, evlattan uzaklaşılır. Kim varsa tanınan ve bilinen: Yaşanan evden, yürünen yoldan... Sanki ihram ile kefen giyilir. Böylece bir kıyamet provası yapılır. Ölmeden önce ölmenin, öldükten sonra diri kalmanın anlamı öğrenilir. “Keşke toprak olsaydım” dememek için mahşer ve mizanın, hesaba çekilmenin farkına varılır. Ne mutlu kıyamet aşısı yaptırarak dönen hacılara.

Ey gönül!

Gördün ki hakiki hac, nefsin tezkiyesi ve kalbin tasfiyesidir. Yani kulluğun zirvesi.

Zemzem sana saf olmanı öğütlüyor. Saf yani katıksız. Masivasız.

Kâbe istikamettir. Hiç düşündün mü istikametin neresidir. Beytullah deyip kalma sakın. Ev, sahibi için ziyeret edilir. Maksat, Hakk’ı bulmaktır. Ve O, bilesin ki kâinata sığmazkan, sakın Kâbe’de arama. Hakiki beytullah kalbindir. İşte bunun içindir ki tavaf kalbe doğrudur.

Tavaf kalbe yapılır.

Ve tavaf, kalple yapılır.

Yrd. Doç. Dr. İbrahim Baz - Şırnak Üniv. İlahiyat Fak.



247 246 245 241 240 239 238 237 236 235 234 233 232 231 230 229 214 144 143 142 141 140 139 138 137 136 135 134 133 132 131 130 129 128 127 126 125 124 123 122 121 120 119 118 117 116 115 114 113 112 111 110 109 108 107 106 105 104 103 102 101 100 99 98 97