Dergi Kategorileri
AÇIK OTURUM
AÇIKLAMA
ANALİZ
ARAŞTIRMA-İNCELEME
AYIN İÇİNDEN
AYIN KONUSU
BASIN TOPLANTISI
BASINDA DİN DİYANET
BAŞYAZI
BELGESEL
BİLİM
BİR AYET BİR YORUM
BİR HADİS BİR YORUM
CAMİLERİMİZ
DEĞERLENDİRME
DENEME
DİN GÖREVLİSİNİN HATIRA DEFTERİNDEN
DİN VE AHLAK
DİN VE BİLİM
DİN VE ÇEVRE
DİN VE EĞİTİM
DİN VE KÜLTÜR
DİN VE SAĞLIK
DİN VE SOSYAL HAYAT
DİN VE TARİH
DİN VE TOPLUM
DİN-DÜŞÜNCE-YORUM
DÜNDEN BUGÜNE
EDEBİYAT
EDİTÖRDEN
EKONOMİ
ELEŞTİRİ
FIKIH KÖŞESİ
GEÇMİŞ ZAMAN OLUR Kİ
GEZİ
GÜNDEM
GÜNDEMİN İÇİNDEN
GÜNÜN İÇİNDEN
HABERLER
HAYATIN İÇİNDEN
HUTBE
İNANÇ VE İNSAN
İNSAN VE HAYAT
İZLENİM
KADIN VE AİLE
KAİNATIN DİLİNDEN
KAPAK GÜNDEM
KİTAP TANITIMI
KONFERANSLAR
KÜLTÜR
KÜLTÜR VE SANAT
KÜLTÜR VE TOPLUM
KÜRSÜDEN
MERHABA
MÜFTÜLÜKLERDEN
NOSTALJİ
ÖRNEK HAYAT
ÖRNEK VAAZ
PORTRE
RÖPORTAJ
SAĞLIK
ŞİİR
SÖYLEŞİ
SÖZÜN ÖZÜ-BERCESTE BEYİTLER
TANITIM
TARİH
TOPLANTI
TOPLUM
TOPLUM VE AHLAK
TOPLUM VE BİLİM
VATAN SEVGİSİ
YARIŞMA
ZİYARET
Dergi Sayıları
Diyanet Dergisi >> 247. Sayı >> EDİTÖRDEN >> Editörden

Editörden

Yüce kitabımız Kur’an-ı Kerim’de, “Dedik ki: “Ey Âdem! Sen ve
eşin cennete yerleşin. Orada dilediğiniz gibi bol bol yiyin, ama şu
ağaca yaklaşmayın, yoksa zalimlerden olursunuz.” (Bakara, 35.) buyuran Rabbimiz, Hz. Âdem’in şahsında insanlara verilen rızıklardan diledikleri
gibi yiyip içebileceklerini, ancak belli sınırları aşmamaları gerektiğini hatırlatmaktadır. “Yiyiniz, içiniz, fakat israf etmeyiniz.”
(Araf, 31.) uyarısıyla, kaynakların gereksiz yere tüketilmemesine vurgu yapılırken, “Onlar, harcadıklarında ne israf ne de cimrilik edenlerdir.
Onların harcamaları, bu ikisi arası dengeli bir harcamadır.”
(Furkan, 67.) ayeti kerimesiyle de israfla birlikte cimrilik de
yasaklanmakta ve orta yol tavsiye edilmektedir.

İsraf yüce dinimiz İslam’ın kınadığı ve hoş görmediği bir davranış-
tır. Zira dinimizde servet edinme nasıl birtakım kurallara bağlan-
mışsa, servetin nasıl harcanacağı da aynı şekilde kurallara bağlan-
mış, meşrû olmayan alanlarda tüketim yasaklanmış, meşrû alanlar-
da da israf etmeme prensibi getirilmiştir. Aynı zamanda kişiye ge-
liri arttıkça bunu yalnızca kendisi için değil, aynı zamanda yoksul
akrabalarının, komşularının ve diğer muhtaç kimselerin ihtiyaçla-
rı için de kullanma sorumluluğu yüklenmiştir.
(Nisâ, 36; İsrâ, 26-27.)

Günümüzde hızla gelişen ve değişen kitle iletişim araçlarının da
etkisiyle tüketim özendirilmekte, yapay ihtiyaçlar oluşturularak
harcama dengesi bozulmakta ve gösterişe dayalı tüketim harca-
maları dünyada bir hayat tarzı hâline gelmektedir. Öyle ki tüket-
tikçe değer kazandığı vehmine kapılan insanların sayısı her geçen
gün artmaktadır.

Oysaki gösterişe dayalı tüketim, kıskançlık ve haset duygularını
tahrik etmekte, böylece insanlar arasında kin, nefret ve düşman-
lık gibi olumsuzluklar yaygınlaşarak sosyal barışın zedelenmesine
yol açmaktadır. Aşırı tüketime dayalı hayat tarzının yaygınlaşması-
na paralel olarak insanî ve ahlâkî değerler aşınmakta; manevi zen-
ginlikten yoksun, çevreye karşı duyarsız kimi insan tipleri oluş-
maktadır. Diğer taraftan aşırı tüketim ya da dengesiz harcamalar
sebebiyle ağır borç yükü altına giren ve bu yüzden pek çok sorun
yaşayan insanların ve dağılma noktasına gelen ailelerin sayısı art-
maktadır. Buna bağlı olarak da nice çocuklar, kadınlar kendi ka-
derine terk edilmektedir.

Aşırı tüketim bir müddet sonra adeta bağımlılık yaparak bireyleri
esir almakta, gerçekte ihtiyaç olup-olmadığı sorgulanmadan har-
camaya sevk etmekte, aynı zamanda dayanışma, muhtaçlara yar-
dım, tabiatı (çevreyi) koruma, israf ve gösterişten sakınma, hakkın-
dan fazlasını almama gibi dinî ve ahlâkî erdemleri aşındırmaktadır.

Bu sebeple tüketim alışkanlıklarımız dinimizin tavsiye ettiği öl-
çüler çerçevesinde disipline edilmeli, tüketime ilişkin ahlâkî ve
manevî değerlerimiz işlevsel kılınmalıdır. Yüce Allah’ın bize ema-
net ettiği kaynakları, imkânları, zamanı ve diğer bütün nimetleri tü-
ketirken ölçülü olmayı ve iktisatlı yaşamayı bir hayat tarzı hâline
getirmeliyiz. Diğer yandan tasarruf ederek, eldeki imkânları yok-
sullarla paylaşmalı, toplumsal huzur ve mutluluğa katkıda bu-
lunmalıyız. Sadece eldeki nimetleri değil, sahip olduğumuz bü-
tün dinî, ahlakî, tarihî ve kültürel değerlerimizi de tüketmemeliyiz.

Gittikçe yaygınlaşan ve küresel bir sorun hâline gelen aşırı tüke-
tim alışkanlıklarına ve tükenmeye yüz tutan değerlerimize dikkat
çekmek üzere hazırladığımız, “Tüketim ahlakı” gündemli sayımı-
zı ilginize sunuyor, birbirinden değerli yazıları zevkle okuyacağı-
nızı ümit ediyorum.

Dr. Yüksel Salman



247 246 245 241 240 239 238 237 236 235 234 233 232 231 230 229 214 144 143 142 141 140 139 138 137 136 135 134 133 132 131 130 129 128 127 126 125 124 123 122 121 120 119 118 117 116 115 114 113 112 111 110 109 108 107 106 105 104 103 102 101 100 99 98 97