Dergi Kategorileri
AÇIK OTURUM
AÇIKLAMA
ANALİZ
ARAŞTIRMA-İNCELEME
AYIN İÇİNDEN
AYIN KONUSU
BASIN TOPLANTISI
BASINDA DİN DİYANET
BAŞYAZI
BELGESEL
BİLİM
BİR AYET BİR YORUM
BİR HADİS BİR YORUM
CAMİLERİMİZ
DEĞERLENDİRME
DENEME
DİN GÖREVLİSİNİN HATIRA DEFTERİNDEN
DİN VE AHLAK
DİN VE BİLİM
DİN VE ÇEVRE
DİN VE EĞİTİM
DİN VE KÜLTÜR
DİN VE SAĞLIK
DİN VE SOSYAL HAYAT
DİN VE TARİH
DİN VE TOPLUM
DİN-DÜŞÜNCE-YORUM
DÜNDEN BUGÜNE
EDEBİYAT
EDİTÖRDEN
EKONOMİ
ELEŞTİRİ
FIKIH KÖŞESİ
GEÇMİŞ ZAMAN OLUR Kİ
GEZİ
GÜNDEM
GÜNDEMİN İÇİNDEN
GÜNÜN İÇİNDEN
HABERLER
HAYATIN İÇİNDEN
HUTBE
İNANÇ VE İNSAN
İNSAN VE HAYAT
İZLENİM
KADIN VE AİLE
KAİNATIN DİLİNDEN
KAPAK GÜNDEM
KİTAP TANITIMI
KONFERANSLAR
KÜLTÜR
KÜLTÜR VE SANAT
KÜLTÜR VE TOPLUM
KÜRSÜDEN
MERHABA
MÜFTÜLÜKLERDEN
NOSTALJİ
ÖRNEK HAYAT
ÖRNEK VAAZ
PORTRE
RÖPORTAJ
SAĞLIK
ŞİİR
SÖYLEŞİ
SÖZÜN ÖZÜ-BERCESTE BEYİTLER
TANITIM
TARİH
TOPLANTI
TOPLUM
TOPLUM VE AHLAK
TOPLUM VE BİLİM
VATAN SEVGİSİ
YARIŞMA
ZİYARET
Dergi Sayıları
Diyanet Dergisi >> 126. Sayı >> GÜNDEM >> KUTLU DOĞUM HAFTASI

KUTLU DOĞUM HAFTASI

Yirminci yüzyılın ikinci yarısından itibaren bu güne gelinceye kadar çok değişik ve çeşitli alanlarda muhteşem diyebileceğimiz gelişmeler ve yenilenmeler yaşandı. Bu durum normal olarak yeni oluşumları da beraberinde getirdi. İnsanlar fikirlerini daha açık ifade etmenin yollarını, daha geniş bir yelpazede aradılar. Bireyler medeniyetten daha fazla yararlanmak, çocuklarını zamanın gereklerine göre yetiştirmek amacıyla, geçmişe oranla daha fazla gayret içerisinde oldular. Toplumlar kendilerini daha yükseklere ulaştırmanın çabası içine girdiler, başka toplumlarla daha iyi diyaloğun, yardımlaşmanın yollarını aramaya başladılar.
Bu arayışlar toplumların yapısına göre bazen olumlu bir şekilde sonuçlandı, bazen bir sürüncemenin içerisinde kendine yer buldu, bazen de çeşitli olumsuzluklarla beraber sürecini devam ettirdi. Bununla birlikte insanî ve ahlakî değerlerin gözardı edilmesi toplumda kendini iyice hissettirdi. Sıcak aile yuvaları giderek soğumaya başladı, aile içi ilişkiler alışık olmadığımız bir boyut kazandı, boşanmalar her geçen gün arttı, çocuklarla aile büyükleri arasında diyalog kopukluğu gitgide büyüdü. Sevgi, hürmet, şefkat unutulmaya yüz tuttu. Sevginin yerini çıkara dayanan ilişkiler aldı. Temelinde samimiyet, sevgi olmayan her oluşum bir yama gibi kendini gösterdi.
Bununla birlikte hayatın karmaşası içinde yeni iletişim alanlarının küçülttüğü dünyamızda dini düşüncenin, sevginin, ahlâkın, barışın topluma ulaştırılmasında yeni imkânlar, yeni kanallar ortaya çıktı. İslâmiyet'in birleştirici, bütünleştirici, barış ve mutluluk öngören mesajının daha güçlü, daha etkili aktarılmasının gereği kendini iyice hissettirdi. İslâm, barış demekti çünkü, kardeşlik, dostluk, yardımlaşma, paylaşma demekti. İnsanlar eşitti İslam'a göre, hak ve hürriyetler açısından aralarında bir fark yoktu.
Diyanet İşleri Başkanlığı, kanunlarda yer alan görevleri ile ilgili yükümlülükleri yerine getirmede daha etkili olabilmek için devamlı olarak bir gelişim içinde oldu.
Evrensel olan İslam düşüncesini ve bir elçi olarak Hz. Muhammed'in insanlığa getirdiği yüce değerleri günümüz şartlarını da dikkate alarak insanlığa doğru bir şekilde ulaştırmak amacıyla Diyanet İşleri Başkanlığı ve T. Diyanet Vakfı işbirliği ile Kutlu Doğum Haftası programları düzenlenmeye başlandı. İlki 20 Nisan 1989 yılında kutlanmaya başlayan Kutlu Doğum Haftası'nın amacını; insanları huzur, sevgi ve hoşgörü ortamında buluşturarak gitgide bir sevgi yumağı haline getirmek, insanların mutlu olabilmeleri için ihtiyaç duydukları insanî ve ahlâkî değerleri toplumun bütün kesimlerine ulaştırmanın gayreti içinde olmak şeklinde özetlemek mümkün. O büyük şahsiyetin insanlığın huzur ve mutluluğu için getirdiği yüce mesajları insanlığa aktarma düşüncesiyle düzenlenen sosyal, kültürel ve ilmî etkinliklerin bugüne gelinceye kadar oldukça büyük bir gelişim gösterdiğini söyleyebiliriz.
Bir ölçüde tarihteki kutlama faaliyetlerinin canlandırılması, günümüzle Hz. Peygamber dönemi, Selçuklu, Osmanlı dönemleriyle bir köprü kurulması, geçmişle geleceğin bütünleştirilmesi şeklinde de anlatılabilecek Kutlu Doğum Haftası faaliyetleri bugün özellikle dinî, edebî ve kültürel hayatta meydana getirdiği canlılık ile ayrı bir önem arzetmektedir.
İlk yıldan itibaren toplumun bütün kesimleri tarafından bir şenlik ve coşku edasıyla kutlanan Kutlu Doğum Haftası, ülkemizde bir kültür ve gelenek halini aldı. Bu etkinlik dolayısıyla insanlar Hz. Peygamberin ahlâk ve düşünce yapısı konusunda daha detaylı, orijinal bilgilere ulaşma fırsatını da elde etme imkanına sahip oldular.
İlk sene sadece Ankara'da yapılan kutlama programları bugün Türkiye'nin hemen hemen bütün köşelerine, Türk dünyasına, Balkanlara, Kıbrıs'a ve Batı Avrupa ülkelerine kadar yayılmış durumda.
Kültür sanat faaliyetlerinin yanısıra bilim ve bilgi açısından da bir şölen haline gelen Kutlu Doğum Haftası Türk halkının gösterdiği ilgi ve alaka dolayısıyla bugün oldukça önemli bir faaliyet haline geldi. 1989 yılında küçük çapta başlatılan kutlamalar uzun sayılmayacak bir süreden sonra dört bir tarafa dalga dalga yayıldı.
İslâm peygamberinin insanlığa iletmiş olduğu mesajlara eskiden daha fazla, çağımızda sadece millet olarak bizim değil, müslümanların değil, yeryüzündeki bütün insanların ne kadar muhtaç olduğunu dünyada ve Türkiye'de meydana gelen olaylar ortaya koyuyor.
Toplumun her kesimini bir araya getirmekte, kucaklaşmalarını sağlamakta ve insanımıza yeni ufuklar kazandırmakta olan Kutlu Doğum Haftası etkinlikleri Türkiye Diyanet Vakfı Mütevelli Heyeti'nin aldığı karar gereği bu yıldan itibaren milâdî takvime göre Mevlid Kandili'ne denk gelen günlerde kutlanmaya başlıyor.
TARİHTE MEVLİD KANDİLİ KUTLAMALARI
Milletimizin gönlündeki peygamber sevgisini bilgiyle desteklemek ve neticesinde de birlik ve dirliğimizi geliştirmek için peygamberimizin dünyayı teşrifleri olan günün Kutlu Doğum Haftası olarak kutlanması önemli bir şans niteliği taşıyor.
Hz. Muhammed'in dünyaya teşrif ettiği gece, Mevlid Kandili adı altında14 asrı aşkın bir süre boyunca büyük coşku ile anılmış, inananlar bu geceyi en iyi şekilde değerlendirmeye çalışmışlardır. Hz. Peygamber'in doğum günü nedeniyle düzenli olarak yapılan kutlamaların ilk olarak Muzafferüddin Gök Börü tarafından gerçekleştirildiği bilinmektedir. Beğ-tiginliler hanedanının kurduğu Erbil Atabeyliği'nin son temsilcisi olan Muzafferüddin Gök Börü, 1190 tarihinden 1233 tarihine kadar 43 yıl hüküm sürmüş ve onun döneminde Erbil altın çağını yaşamıştır. Yaptırdığı bir çok ilmî, dinî ve hayır müesseseleri ile İslâm dünyasında destanî bir şahsiyet kazanan Gök Börü'nün kör ve sakatlar için yaptırmış olduğu hankâhlar, dinî birer müessese olmakla beraber, aynı zamanda sosyal yönü itibariyle hayır, şefkat ve yardımlaşma kaynağı idi.
Gök Börü'nün şöhretini artıran asıl önemli husus, her yıl Hz. Peygamber'in doğum günü münasebetiyle düzenlemiş olduğu mevlid törenleridir. Bütün İslâm aleminin haberdar edildiği ilim ve sanat erbabının çağrıldığı, fikrî ve ilmî tartışmaların tertip edildiği, özellikle yoksullara pekçok ziyafetlerin verildiği, kurbanların kesildiği bu törenlerde şehir dışına kurulan otağlarda İslâm dünyasının her tarafından gelen alim, sanatkâr ve kalabalık insan toplulukları ağırlanırdı. Sefer ayı başlarında kale kapısından itibaren kubbeli binalar görkemli bir şekilde süslenir, her birinde ayrı bir gösteri yapılırdı. Kur'an okunur, vaazlar verilir, çeşitli sanatsal gösteriler ve şenlikler yapılır, semalar tertip edilirdi. Mevlid geceleri yatsı namazından sonra kale kapısından başlayıp hankâha kadar devam eden yerde, mumların her birini katırlar üzerine binmiş insanların tuttuğu fener alayları düzenlenirdi. Mevlid günü sabah vakti ellerinde hil'at ve bohça bulunan kişiler tek sıra halinde hankâha giderlerdi. Bu bohçalarda misafirlere verilecek değerli hediyeler bulunurdu.
Gök Börü, ayrıca her yıl Suriye ve Filistin'e birer heyet gönderip, haçlıların elinde bulunan Müslüman esirlerden bazılarını para ile satın alarak hürriyetlerine kavuştururdu. Her hac döneminde de ekke ve Medine'9e önemli miktarlarda para gönderir, bunları yoksullara dağıttırır, Arafat'a su getirilmesi için de her yıl 1000 altın tutarında harcamalar yapardı.
İslam dünyasında Hz. Peygamber'in doğumunun daha önceleri Mısır'da Fatımî'ler tarafından kutlandığı bilinmekle birlikte bu kutlamaların sarayda olmasından, buna sadece Kahire'nin tanınmış din adamları ile yüksek mülkî memurların katılmasından dolayı dar bir çerçevede yapıldığı görülmektedir. Eyyûbiler devrinde Mısır'da, sonra Mekke, Kuzey Afrika, Endülüs, Hindistan ve diğer yerlerde debdebeli bir şekilde yapılan merasimler de Muzafferüddin Gök Börü'nün başlattığı uygulamanın devamı niteliğinde kabul edilmektedir.
28 Haziran 1233 tarihinde Ramazan Ayı'nın on sekizinci günü vefat eden Muzafferüddin Gök Börü'nün nâşı, vasiyeti üzerine Mekke'de yaptırdığı türbesine defnedilmek üzere yola çıkarılmasına rağmen, su yokluğundan dolayı "Liynetu" denilen konaklama yerinden daha ileriye götürülememiş, cenaze Kufe'de Meşhed'e yakın bir yerde defnedilmiştir.

GÜL GÜNÜ
Daha çok sevginin ve sevgilinin sembolü olarak kabul edilen gül, kokusu ve gösterişli çiçekleriyle yüzyıllardan beri insanları etkisi altına almış ve hemen hemen bütün kültürlerde her zaman çok özel bir yere sahip olmuştur. Türk kültüründe diğer toplumlarda görülmeyecek bir şekilde anlam taşıyan gül, yüzyıllar boyunca işlene işlene başlı başına bir kültür haline gelmiştir.
Türk İslâm Kültüründe tasavvufi anlamları dışında Hz. Peygamber'i sembolize etmesi bakımından da önemli yer tutmaktadır.
Kardeşlik, sevgi, hoşgörü gibi duyguların gelişmesi amacına yönelik olarak Kutlu Doğum Haftası etkinlikleri kapsamında 1995 yılından itibaren uygulanmaya başlanan "Gül Günü", bugün Türkiye'nin her köşesine yayılmış durumdadır. Kutlu Doğum Haftası münasebetiyle ülkemizin her il ve hemen hemen her ilçesinde bir sembol olarak güller dağıtılmakta ve insanlara sevgi, kardeşlik ve barış adına mesajlar sunulmaktadır.

Kaynaklar:
Bkz. Prof. Dr. Faruk Sümer, Muazzam Muzafferüddin Gök
Börü, Hz. Muhammed ve Gençlik, Kutlu Doğum Haftası 1992.
Yeni Rehber Ansiklopedisi, Erbil bahsi.



247 246 245 241 240 239 238 237 236 235 234 233 232 231 230 229 214 144 143 142 141 140 139 138 137 136 135 134 133 132 131 130 129 128 127 126 125 124 123 122 121 120 119 118 117 116 115 114 113 112 111 110 109 108 107 106 105 104 103 102 101 100 99 98 97