Dergi Kategorileri
AÇIK OTURUM
AÇIKLAMA
ANALİZ
ARAŞTIRMA-İNCELEME
AYIN İÇİNDEN
AYIN KONUSU
BASIN TOPLANTISI
BASINDA DİN DİYANET
BAŞYAZI
BELGESEL
BİLİM
BİR AYET BİR YORUM
BİR HADİS BİR YORUM
CAMİLERİMİZ
DEĞERLENDİRME
DENEME
DİN GÖREVLİSİNİN HATIRA DEFTERİNDEN
DİN VE AHLAK
DİN VE BİLİM
DİN VE ÇEVRE
DİN VE EĞİTİM
DİN VE KÜLTÜR
DİN VE SAĞLIK
DİN VE SOSYAL HAYAT
DİN VE TARİH
DİN VE TOPLUM
DİN-DÜŞÜNCE-YORUM
DÜNDEN BUGÜNE
EDEBİYAT
EDİTÖRDEN
EKONOMİ
ELEŞTİRİ
FIKIH KÖŞESİ
GEÇMİŞ ZAMAN OLUR Kİ
GEZİ
GÜNDEM
GÜNDEMİN İÇİNDEN
GÜNÜN İÇİNDEN
HABERLER
HAYATIN İÇİNDEN
HUTBE
İNANÇ VE İNSAN
İNSAN VE HAYAT
İZLENİM
KADIN VE AİLE
KAİNATIN DİLİNDEN
KAPAK GÜNDEM
KİTAP TANITIMI
KONFERANSLAR
KÜLTÜR
KÜLTÜR VE SANAT
KÜLTÜR VE TOPLUM
KÜRSÜDEN
MERHABA
MÜFTÜLÜKLERDEN
NOSTALJİ
ÖRNEK HAYAT
ÖRNEK VAAZ
PORTRE
RÖPORTAJ
SAĞLIK
ŞİİR
SÖYLEŞİ
SÖZÜN ÖZÜ-BERCESTE BEYİTLER
TANITIM
TARİH
TOPLANTI
TOPLUM
TOPLUM VE AHLAK
TOPLUM VE BİLİM
VATAN SEVGİSİ
YARIŞMA
ZİYARET
Dergi Sayıları
Diyanet Dergisi >> 105. Sayı >> HUTBE >> CUMHURİYET FAZİLETTİR

CUMHURİYET FAZİLETTİR

Muhterem Mü'minler!
Madde ve mânâda, beden ve ruhta, emel ve gayede, idare ve sorumlulukta; insanları sağlam bir bütün, güçlü bir cemiyet haline
getirmeyi hedef alan tek din İslâm'dır. Böylece İslâm, insanlığa en mükemmel ve en istikrarlı bir cemiyet sunar. Bu cemiyetin
temel dayanağı ise hukukta eşitlik, karşılıklı sevgi, saygı, hürmet, samimiyet ve kardeşliktir. Ancak bir cemiyet, her sahada iyi
teşkilatlanmış güçlü bir milletle yükselir.
Aziz Cemaat!
"Cumhuriyet" terimi "Cumhur" sözünden türetilmiştir. "Cumhur" kelimesi Arapça'da; toplu halde bulunan kavim,
çoğunluk gibi anlamlara gelir. O halde cumhurî idare ya da Cumhuriyet, toplumun, yani milletin kendi kendisini idaresi demektir.

Cumhuriyet idarelerinde hükümdar yoktur. Bu idare biçiminde iktidara talip olanlar millet tarafından belirli bir zaman için
seçilirler. Yetkileri ve görevleri Anayasalarla belirtilmiştir. Millet her zaman işbaşındakileri denetler ve hesap sorar. Sınıf, zümre
ve aile imtiyazları yoktur. Her yurttaş eşit haklarla devlet idaresine katılabilir. Cumhuriyet idaresinde, ehliyetin ahlâkî ifadesi ise, dürüstlük ve fazilettir. Buna göre Cumhuriyet fazilete dayanır.
Muhterem Mü'minler!
Cumhurî idarenin temellerini, bizzat sevgili Peygamberimizin emirlerinde ve uygulamalarında gördüğümüzü rahatlıkla
söyleyebiliriz. Bunun en bariz örneği, yüce dinimizin meşverete büyük önem vermiş olmasıdır. Kur'an-ı Kerim'de yüce
Rabbimiz sevgili Peygamberine, "İş hususunda onlarla istişare et, fakat karar verdin mi artık Allah'a güven. Doğrusu Allah
kendisine güvenenleri sever"(1) buyurmaktadır.
Bir Peygambere istişare emredildiğine göre toplum halinde yaşayan insanların dayanışmaya olan ihtiyaçları kendiliğinden ortaya çıkmaktadır. Ve dinimizin baskı ve zorbalığı ne kadar yerdiği açıkça anlaşılmaktadır. Gerçekten sevgili Peygamberimiz vahiy gelmeyen konularda karar vermeden önce, daima ashabını toplayıp istişare ettikten sonra karar verirdi. Nitekim Bedir
savaşında alınan esirlerin fidye karşılığında serbest bırakılması; Hendek savaşında Medine'nin etrafına hendek kazılması gibi
kararlar hep istişare sonucu alınmıştır.
Resulüllah (s.a.s.)'in vefatından sonra küçük-büyük bütün problemlerin çözümünde, istişare prensibine uyulmuştur. Hulefa-i
Raşidin devrinde, Devlet başkanı olan dört halife, istişare sonucu cumhurun görüşü ile iş başına gelmişlerdir. İlk halife Hz. Ebu
Bekir'in, bu ağır göreve gelişinden sonra halka hitaben söylediği şu sözler ne kadar anlamlıdır: "Ey halk! Ben sizin üzerinize
vali ve emir oldum. Halbuki sizin en hayırlınız değilim. Eğer iyilik edersem, bana bu konuda yardım yapınız. Eğer fena şeyler
işlersem bana doğru yolu gösteriniz. Doğruluk, emanettir. Yalancılık hiyanettir. Sizin en zaifiniz benim indimde güçlüdür ki, onun hakkını müdafaa ederim. En güçlünüz benim indimde zaiftir ki, ondan, başkasının hakkını alırım." (2)
Muhterem Müslümanlar!
Günümüzde demokrasi ile yönetilen ülkelerde halk, seçimle işbaşına getirdikleri idarecileri, eğer halka ve devlete hizmetten
ayrılırlarsa gene seçim yoluyla iş başından ayırırlar. Bu; tıpkı Hazreti Ebu Bekir'in halkına devlet yönetiminde tavsiye ettiği usulebenziyor.
Peygamberimiz ve Dört Halife devrindeki uygulamalar tetkik edildiğinde görülecektir ki, Demokratik Cumhuriyet, İslâm'a en
uygun idare biçimidir.

1- Âl-i İmran,159.
2- Hz. Muhammed ve Hayatı, Sh. 435, D.İ.B.
Yay. Ankara, 1996.



247 246 245 241 240 239 238 237 236 235 234 233 232 231 230 229 214 144 143 142 141 140 139 138 137 136 135 134 133 132 131 130 129 128 127 126 125 124 123 122 121 120 119 118 117 116 115 114 113 112 111 110 109 108 107 106 105 104 103 102 101 100 99 98 97